• Εργαστηριακές αναλύσεις - Laboratory analysis

  • Επί τόπου μετρήσεις - In situ measurements

  • Δειγματοληψία - Sampling

  • Συμβουλευτική - Consulting

ΝΕΡΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ

Το νερό είναι πηγή πλούτου, ανάπτυξης και ευημερίας. Πάνω από όλα όμως, είναι πηγή ζωής και ένα από τα σημαντικότερα αγαθά. Δεν είναι τυχαίο ότι από την αρχαιότητα όλες οι ακμάζουσες κοινωνίες ήταν εγκατεστημένες σε περιοχές όπου υπήρχε πρόσβαση σε άφθονο φρέσκο νερό. Είναι προφανής σε όλους η αξία της ύπαρξης διαθέσιμου πόσιμου νερού.

Ποια είναι όμως τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν το κατά πόσο το νερό σε μια περιοχή είναι κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση;

Η Υγειονομική διάταξη Υ2/2600/2001 και το σύγχρονο πλαίσιο παρακολούθησης

Ενσωματώνοντας τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία και τη διεθνή εμπειρία για την ποιότητα του πόσιμου νερού, ο εθνικός νομοθέτης έχει θεσπίσει το πλαίσιο κανονισμών και απαιτήσεων για την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού ύδρευσης, ώστε να εξασφαλίζεται ο αδιάκοπος και επαρκής έλεγχος της ποιότητας του νερού που διανέμεται από το δίκτυο ύδρευσης, η ανίχνευση ρύπανσης ή/και μόλυνσης του πόσιμου νερού και η επαλήθευση της αποτελεσματικής αντιμετώπισης των κρουσμάτων ρύπανσης/μόλυνσης του πόσιμου νερού στο δίκτυο ύδρευσης.

Το πλαίσιο κανόνων για την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση περιγράφεται διεξοδικά στην Υγειονομική Διάταξη Υ2/2600/2001 «Ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης», σε συμμόρφωση προς την οδηγία 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 3ης Νοεμβρίου 1998 (ΦΕΚ 892 Β΄/11.07.2001, όπως τροποποιήθηκε με το ΦΕΚ 630 Β΄/26.04.2007). Η Υγειονομική Διάταξη Υ2/2600/2001 αποσκοπεί στη διασφάλιση της ποιότητας του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση, με απώτερο στόχο την εξασφάλιση ότι το νερό είναι υγιεινό και καθαρό και κατά συνέπεια δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία των χρηστών του νερού. Η διασφάλιση της ποιότητας συνοψίζεται επιγραμματικά στους παρακάτω άξονες:

Α. Το νερό πρέπει να είναι απαλλαγμένο από μικροοργανισμούς και παράσιτα.

Β. Το νερό δεν πρέπει να περιέχει χημικές ουσίες σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από τις τιμές που προδιαγράφονται στο παράρτημα Ι της υγειονομικής διάταξης.

Ποια είναι τα σημαντικότερα σημεία της Υ2/2600/2001

Σύμφωνα με τις προδιαγραφές της νομοθεσίας, ορίζονται τα εξής:

α. Το δίκτυο ύδρευσης μιας οικιστικής περιοχής χωρίζεται στις ονομαζόμενες ζώνες παροχής νερού. Σε κάθε ζώνη παροχής νερού, το πόσιμο νερό του δικτύου έχει τα ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά. Αυτό σημαίνει ότι ένας οικισμός μπορεί να αποτελείται από μια ή περισσότερες ζώνες παροχής νερού (π.χ. αν έχει μία ή περισσότερες δεξαμενές παροχής πόσιμου νερού αντίστοιχα), ενώ μπορεί επίσης μια ζώνη παροχής νερού να περιλαμβάνει περισσότερους από έναν οικισμούς (π.χ. όταν ένας υδατόπυργος υδροδοτεί δύο ή περισσότερους γειτονικούς οικισμούς).

β. Ανάλογα με τον πληθυσμό που εξυπηρετείται από την εκάστοτε ζώνη παροχής νερού, προβλέπεται ένας ελάχιστος ετήσιος αριθμός δειγμάτων για την εξέταση και την παρακολούθηση της ποιότητας του πόσιμου νερού. Για μικρές ζώνες παροχής μέχρι 500 κατοίκων προβλέπεται ετησίως κατ' ελάχιστο 1 δείγμα δοκιμαστικής παρακολούθησης, για ζώνες παροχής από 500 έως 2500 κατοίκους ο ελάχιστος αριθμός δειγμάτων είναι 4 δείγματα δοκιμαστικής παρακολούθησης και 1 δείγμα ελεγκτικής παρακολούθησης και ούτω καθεξής, σύμφωνα με τον αρμόδιο πίνακα της νομοθεσίας.

γ. Διακρίνονται 3 τύποι παρακολούθησης της ποιότητας του πόσιμου νερού: η δοκιμαστική, η ελεγκτική και η συμπληρωματική. Κάθε τύπος παρακολούθησης εξυπηρετεί το δικό του σκοπό και ο συνδυασμός τους διασφαλίζει τη συνεχή εποπτεία της ποιότητας του πόσιμου νερού και την υγεία των καταναλωτών.

Η δοκιμαστική παρακολούθηση εκτελείται με τη μεγαλύτερη συχνότητα από τους 3 τύπους και περιλαμβάνει τις πιο ενδεικτικές φυσικοχημικές και μικροβιολογικές παραμέτρους ανάλυσης, όπως το pH, η ηλεκτρική αγωγιμότητα, η αμμωνία, τα νιτρικά, το χρώμα, η γεύση, η οσμή, η θολότητα και οι βασικότεροι μικροβιολογικοί δείκτες του νερού.

Η ελεγκτική παρακολούθηση εκτελείται με αραιότερη συχνότητα από τη δοκιμαστική και περιλαμβάνει μια μεγάλη ποικιλία φυσικοχημικών και μικροβιολογικών παραμέτρων ανάλυσης, εμπεριέχοντας παράλληλα και τις παραμέτρους που εξετάζονται κατά τη δοκιμαστική παρακολούθηση. Ανάμεσα στις παραμέτρους που εξετάζονται στα πλαίσια της ελεγκτικής παρακολούθησης είναι και τα λεγόμενα βαρέα μέταλλα, η υψηλή συγκέντρωση των οποίων αποτελεί πηγή σοβαρών κινδύνων για την υγεία των καταναλωτών και απαιτεί τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την εξάλειψη των κινδύνων αυτών.

Επιπλέον, στα πλαίσια της ελεγκτικής παρακολούθησης μπορεί να γίνεται ανίχνευση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, παρασιτοκτόνων και άλλων ανθρωπογενών ρυπαντών που προσβάλλουν τις υδροληψίες πόσιμου νερού και αλλοιώνουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του πόσιμου νερού μιας περιοχής.

Η συμπληρωματική παρακολούθηση εκτελείται μόνο κατά έκτακτη απαίτηση και περιλαμβάνει εξεζητημένες παραμέτρους που δεν εξετάζονται κατά την τακτική δοκιμαστική και ελεγκτική παρακολούθηση της ποιότητας του νερού. Η απαίτηση για συμπληρωματική παρακολούθηση συντελείται κυρίως μετά από επεισόδια ή φαινόμενα προσβολής και μόλυνσης/ρύπανσης του πόσιμου νερού.

δ. Για όλες τις παραμέτρους που περιλαμβάνονται στη δοκιμαστική, ελεγκτική και συμπληρωματική παρακολούθηση της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης καθορίζονται οι αποδεκτές παραμετρικές τιμές και οι μέθοδοι ανάλυσης και ποσοτικού προσδιορισμού.

ε. Όλοι οι φορείς λειτουργίας και διαχείρισης δικτύων πόσιμου νερού (Δ.Ε.Υ.Α., δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης) είναι υποχρεωμένοι να εκτελούν τον ελάχιστο αριθμό δειγμάτων παρακολούθησης της ποιότητας του πόσιμου νερού. Οι αναλύσεις αυτές εκτελούνται είτε στα ιδιόκτητα εργαστήρια των φορέων λειτουργίας είτε σε ιδιωτικά διαπιστευμένα εργαστήρια. Σε περίπτωση που τα αποτελέσματα των αναλύσεων καταδεικνύουν τη μη συμμόρφωση με τις προδιαγραφόμενες αποδεκτές παραμετρικές τιμές, οι φορείς λειτουργίας και διαχείρισης δικτύων πόσιμου νερού θα πρέπει να λάβουν μέτρα αντιμετώπισης των φαινομένων αυτών και στη συνέχεια να επαληθεύσουν την αποκατάσταση της ποιότητας του πόσιμου νερού με την ανάλυση νέων δειγμάτων παρακολούθησης.

στ. Οι κρατικοί φορείς ελέγχου (Υγειονομικό Περιφερειακής Ενότητας, Περιφέρειες, Υπουργείο Υγείας) απευθύνονται σε κρατικά εργαστήρια ελέγχου ποιότητας του πόσιμου νερού.

Πώς είμαι σίγουρος ότι το νερό που παίρνω από τη βρύση του δικτύου είναι κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση;

Το σημαντικότερο εργαλείο για την εξακρίβωση της καταλληλότητας του νερού του δικτύου που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση είναι οι φυσικοχημικές και μικροβιολογικές αναλύσεις σε δείγματα νερού του δικτύου.

Η ποιότητα του πόσιμου νερού ελέγχεται τακτικά τόσο από το φορέα διαχείρισης του πόσιμου νερού (Δήμος, ΔΕΥΑ) όσο και από τις αρμόδιες αρχές (Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας & Κοινωνικής Μέριμνας οικείας Περιφερειακής Ενότητας). Οι έλεγχοι που εκτελούνται από το Δήμο ή τη ΔΕΥΑ είναι ανεξάρτητοι από τους αντίστοιχους ελέγχους της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας.

Επιπλέον, η απολύμανση του πόσιμου νερού με συστηματική χλωρίωση αποσκοπεί στην καταπολέμηση των μικροοργανισμών που υπάρχουν και αναπτύσσονται στο νερό, παθογόνων και μη, διασφαλίζοντας την μικροβιολογική καταλληλότητα του νερού του δικτύου για ανθρώπινη κατανάλωση.

Πώς αντιμετωπίζονται προβλήματα στην ποιότητα του πόσιμου νερού του δικτύου;

Εάν η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας διαπιστώσει σε δείγματά της μη συμμόρφωση με τα επιτρεπτά όρια της Υ2/2600/2001, ενημερώνει το Δήμο ή τη ΔΕΥΑ και ζητά τη διερεύνηση της προέλευσης της μη συμμόρφωσης, τη λήψη μέτρων αποκατάστασης ή αντιμετώπισης και την επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των μέτρων αυτών με την εκτέλεση επαναληπτικών εργαστηριακών ελέγχων από το Δήμο ή τη ΔΕΥΑ.

Σε περίπτωση σοβαρών προβλημάτων στην ποιότητα του πόσιμου νερού, η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας έχει τη δυνατότητα και την ευθύνη για έκδοση δελτίου περιορισμένης ή και ολικής απαγόρευσης της κατανάλωσης πόσιμου νερού, ανάλογα με τα ευρήματα των εργαστηριακών ελέγχων. Τέτοια συμβάντα έχουν λάβει χώρα κατά καιρούς σε διάφορες περιοχές της χώρας, ακόμη και εντός των ορίων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης.

Ποια είναι η κατάσταση της παρακολούθησης του πόσιμου νερού στην περιοχή της Ξάνθης;

Στους δήμους της Π.Ε. Ξάνθης οι φορείς διαχείρισης του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης είναι:

  • Η ΔΕΥΑ Ξάνθης για το Δήμο Ξάνθης
  • Η ΔΕΥΑ Αβδήρων για το Δήμο Αβδήρων
  • Το Τμήμα Ύδρευσης του Δήμου Μύκης για το Δήμο Μύκης
  • Το Τμήμα Ύδρευσης του Δήμου Τοπείρου για το Δήμο Τοπείρου

Οι εργαστηριακές αναλύσεις των δειγμάτων που λαμβάνονται από τη διοικητική ζώνη του Δήμου Ξάνθης εκτελούνται κατά κύριο λόγο στο ιδιόκτητο εργαστήριο της ΔΕΥΑΞ, ενώ μικρός αριθμός παραμέτρων εξετάζεται σε συνεργαζόμενα εργαστήρια.

Τα τελευταία 3 χρόνια (2012, 2013, 2014) η ΔΕΥΑ Αβδήρων και το Τμήμα Ύδρευσης του Δήμου Μύκης εμπιστεύονται το εργαστήριο αναλύσεων της ENVIROSOLγια την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης των δικτύων τους.

Το Τμήμα Ύδρευσης του Δήμου Τοπείρου ανέθεσε φέτος για πρώτη φορά στο εργαστήριο αναλύσεων της ENVIROSOLτην παρακολούθηση της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης του δικτύου του Δήμου Τοπείρου.

Πώς εξασφαλίζεται η πιστότητα των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών αναλύσεων σε δείγματα από Δήμους και ΔΕΥΑ;

Η Υγειονομική διάταξη Υ2/2600/2001 προδιαγράφει τα χαρακτηριστικά επιδόσεων που πρέπει να επιτυγχάνουν οι μέθοδοι αναλύσεων που χρησιμοποιούνται από τα εργαστήρια παρακολούθησης πόσιμου νερού. Επίσης, πολύ σημαντική είναι η ιχνηλασιμότητα των αποτελεσμάτων των αναλύσεων σε δείγματα πόσιμου νερού.

Για τα εξωτερικά εργαστήρια, στα οποία ανατίθεται η ανάλυση δειγμάτων στα πλαίσια της παρακολούθησης της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, η ιχνηλασιμότητα εξασφαλίζεται από τη Διαπίστευση του εργαστηρίου σύμφωνα με διεθνή πρότυπα, όπως το ISO 17025:2005.

Το εργαστήριο αναλύσεων της ENVIROSOLείναι από τις 21.10.2011 Διαπιστευμένο από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ΕΛΟΤ ENISO/IEC 17025:2005 με αριθμό πιστοποιητικού 771. Στο Επίσημο Πεδίο Εφαρμογής της Διαπίστευσης περιλαμβάνονται χημικές δοκιμές σε νερά και υγρά απόβλητα και δειγματοληψία νερών και υγρών αποβλήτων.

Πηγή Κ.Υ.Α. Υ2/2600/2001 (ΦΕΚ 892 Β/11.07.2001)

        Κ.Υ.Α. ΔΥΓ2/Γ.Π. οικ 38295/2007 (ΦΕΚ 630 Β/26.04.2007)

Αν σας άρεσε το άρθρο αυτό, μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ

banner